ZZP’er in de gezondheidszorg: kansen, verplichtingen en aandachtspunten

Werken als zzp’er in de gezondheidszorg biedt vrijheid en afwisseling. Je kunt vaak zelf bepalen welke opdrachten je aanneemt, waar je werkt en hoe je je werk organiseert. Daar staat tegenover dat je als zelfstandige verantwoordelijk bent voor onder meer je administratie, verzekeringen en het vinden van opdrachten. Ook moet de samenwerking met opdrachtgevers in de praktijk echt zelfstandig zijn.

In dit artikel lees je waar je rekening mee moet houden als je als zzp’er in de zorg aan de slag wilt.

Wat betekent zzp’er in de gezondheidszorg?

Een zzp’er is een zelfstandige zonder personeel. In de gezondheidszorg kan dat bijvoorbeeld een verpleegkundige, verzorgende, fysiotherapeut, psycholoog, arts of begeleider zijn die opdrachten uitvoert voor cliënten, zorginstellingen of bemiddelingsbureaus.

De precieze regels hangen af van je beroep, je werkzaamheden en de manier waarop je opdrachten uitvoert. Een zelfstandige zorgprofessional moet daarom niet alleen naar de inhoud van het werk kijken, maar ook naar de afspraken met de opdrachtgever en de dagelijkse praktijk.

De voordelen van zelfstandig werken

• Meer regie: je kunt vaak zelf bepalen welke opdrachten en diensten bij je passen.
• Afwisseling: je kunt voor verschillende opdrachtgevers of doelgroepen werken.
• Ruimte om te ondernemen: je kunt je specialiseren en je eigen dienstverlening ontwikkelen.
• Zelf je tarieven bepalen: je bespreekt je vergoeding met opdrachtgevers, binnen de mogelijkheden van de markt en de opdracht.

Zelfstandig werken betekent niet automatisch dat je meer overhoudt dan in loondienst. Van je omzet betaal je ook zakelijke kosten en belastingen. Bovendien bouw je niet vanzelf dezelfde voorzieningen op als een werknemer, zoals betaald verlof of loondoorbetaling bij ziekte.

Wanneer is een zorgprofessional echt zelfstandig?

Een contract waarin staat dat je zzp’er bent, is op zichzelf niet doorslaggevend. Er wordt ook gekeken naar hoe de samenwerking er in werkelijkheid uitziet. Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld hoeveel vrijheid je hebt bij het uitvoeren van je werk, of je opdrachten kunt weigeren, wie je werktijden bepaalt en of je je door iemand anders kunt laten vervangen.

Wanneer je feitelijk hetzelfde werkt als medewerkers in loondienst en de opdrachtgever veel gezag over je werk heeft, kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid. De regels en handhaving rond arbeidsrelaties kunnen veranderen. Controleer daarom actuele informatie bij de Belastingdienst of laat je adviseren door een deskundige voordat je een opdracht aanneemt.

Registraties en kwaliteitseisen

Welke registraties en eisen voor jou gelden, hangt af van je beroep en de zorg die je verleent. Denk onder meer aan:

• BIG-registratie: voor bepaalde beschermde beroepstitels en voorbehouden handelingen gelden specifieke regels.
• Kwaliteits- en klachtenregelingen: zorgaanbieders kunnen verplichtingen hebben rond kwaliteit, klachten en geschillen.
• Wtza-regels: afhankelijk van je activiteiten kunnen eisen gelden voor onder meer meldingen of vergunningen. De verplichtingen verschillen per situatie.
• Privacy: je moet zorgvuldig omgaan met medische en andere persoonsgegevens, onder meer volgens de AVG.
• Overige eisen: opdrachtgevers kunnen bijvoorbeeld vragen om een VOG, diploma’s, referenties of een beroepsregistratie.

Ga vóór de start na welke regels precies op jouw beroepsgroep en werkzaamheden van toepassing zijn. De eisen voor een zelfstandige die rechtstreeks zorg verleent, kunnen anders zijn dan die voor iemand die alleen ondersteunende diensten uitvoert.

Administratie, belastingen en verzekeringen

Als zzp’er houd je je inkomsten en zakelijke kosten bij en regel je je belastingaangiften. Of je voor de inkomstenbelasting als ondernemer wordt gezien, hangt af van de omstandigheden; inschrijving bij de Kamer van Koophandel is daarvoor niet automatisch voldoende.

Ook de btw-behandeling is afhankelijk van de aard van je werkzaamheden en je beroepskwalificaties. Sommige gezondheidskundige diensten kunnen onder voorwaarden zijn vrijgesteld van btw, maar dat geldt niet vanzelf voor alle diensten in de zorg. Controleer daarom hoe jouw werkzaamheden moeten worden behandeld.

Denk daarnaast aan passende verzekeringen. Een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering kan belangrijk zijn, en in sommige opdrachten wordt een bepaalde dekking gevraagd. Als zelfstandige moet je ook zelf nadenken over financiële gevolgen van ziekte, arbeidsongeschiktheid en pensioen.

Een opdracht goed voorbereiden

Voordat je een opdracht accepteert, is het verstandig om duidelijke afspraken te maken over je werkzaamheden, tarief, beschikbaarheid en verantwoordelijkheid. Leg afspraken schriftelijk vast en bespreek ook hoe de samenwerking in de praktijk wordt ingericht.

• Controleer of de opdracht past bij je opleiding, bevoegdheden en ervaring.
• Bespreek wie verantwoordelijk is voor materialen, scholing en eventuele vervanging.
• Maak afspraken over facturatie, betaling, annulering en de duur van de opdracht.
• Vraag welke kwaliteitseisen, registraties en verzekeringen de opdrachtgever verwacht.
• Beoordeel of je voldoende vrijheid hebt om daadwerkelijk als zelfstandige te werken.

Is zzp’en in de zorg iets voor jou?

Zelfstandig werken kan goed passen als je graag initiatief neemt, je eigen opdrachten wilt organiseren en bereid bent ook de zakelijke kant van je werk te regelen. Het vraagt wel om een realistische blik op je inkomsten, verantwoordelijkheden en risico’s. Vergelijk daarom niet alleen tarieven, maar kijk ook naar kosten, zekerheid, administratie en de mate van zelfstandigheid die een opdracht werkelijk biedt.

Met een goede voorbereiding, duidelijke afspraken en aandacht voor de geldende regels kun je beter bepalen of werken als zzp’er in de gezondheidszorg bij jouw situatie past.